eHealth kost alleen maar tijd

Een duivels dilemma

eHealth wordt vaak in één adem genoemd met efficiëntie, met kosten- en tijdsbesparing. Geldt dat ook voor eCommunicatie – de term die wordt gebruikt voor online contact tussen zorgverlener en patiënt? Het online plannen van afspraken (soms ‘eAfspraken’ genoemd) betreft een organisatorische vorm van contact, terwijl eConsult een meer inhoudelijke contactmogelijkheid biedt.

In gesprek met huisartsen hoor ik vaak dat het online plannen van afspraken ze alleen maar meer tijd zal gaan kosten:

Als ik patiënten zelf de mogelijkheid bied om afspraken te plannen, is het hek van de dam.

Zij vrezen dat hierdoor de voorselectie, die normaal gesproken de assistente telefonisch doet, vervalt. Iedereen kan ‘zomaar’ afspraken plannen en dat kost tijd en verhoogt de zorgkosten – twee ongewenste neveneffecten. Tegelijkertijd zien deze huisartsen dat het zelf kunnen inplannen van afspraken ook voordelen kan hebben: het biedt service voor de patiënt, die nu ook ’s avonds een afspraak kan plannen, en het verlaagt de druk op het telefooncentrale van de praktijk. Een duivels dilemma dus, met voor- en nadelen. eConsult roept soortgelijke reactie’s op.

Ik mis de voorselectie, straks word ik plat gemaild met consultvragen.

Ook hier speelt de vrees voor ieder wissewasje benaderd te worden. Daarnaast leeft de zorg voortdurend, 24/7, online te moeten zijn.

Belang van implementatie

Het antwoord op de vraag of de inzet van eCommunicatie werkelijk leidt tot tijdsbesparing of eerder een verspilling van tijd is die kostenverhogend werkt, is vooral afhankelijk van de manier waarop het in de praktijk geïmplementeerd wordt. Implementatie van nieuwe middelen vraagt een herziening van de huidige werkwijze. Werkprocessen moeten in beeld worden gebracht en eventueel aangepast, zodat de winst benut wordt en ongewenste effecten voorkomen kunnen worden. Enkele vragen die hierbij van belang zijn, luiden:

  1. Waarom wil ik dit middel inzetten?
  2. Welk probleem lost dit op?
  3. Wat in de huidige werkwijze wordt hierdoor overbodig of kan ik verminderen?
  4. Wat zijn eventuele ongewenst effecten en hoe ga ik hier mee om?

Wat zou het antwoord op deze vragen zijn als het gaat om eCommunicatie?

Het gebruik van eAfspraken en/of eConsult biedt meer service; zowel de arts als de patiënt kunnen het gebruiken op het moment dat zij daarvoor tijd hebben (1). Beide vormen van eCommunicatie verminderen de telefonische belasting van de praktijk (2). De inzet van eConsult verlaagt hierbij ook de druk op het (telefonisch) spreekuur (2). Het aantal telefoonlijnen kan mogelijk iets worden teruggebracht, evenals het aantal fysieke consulten (3). De eerder geschetste ongewenste effecten (4) kunnen voorkomen worden door:

  • Te starten met een pilot voor een geselecteerde groep patiënten, de zogenaamde ‘realistische zorgvragers’.
  • In de pilot eConsult te gebruiken als triagemiddel, door het altijd aan een eAfspraak vooraf te laten gaan.
  • De resultaten van de pilot bekend te maken bij de gehele praktijkpopulatie, zodat er aandacht komt voor de pilot en de gedragscomponenten die hiermee samenhangen. Het bespreken van voorbeelden van oneigenlijk gebruik en de effecten hiervan kan de ontwikkeling van een juiste attitude voor het gebruik van eCommunicatie bevorderen.

Tijdbesparend en kwaliteitsverhogend

De implementatie van nieuwe middelen omhelst meer dan alleen het eigen maken van de techniek. Het vraagt aandacht voor de impact op protocollen, werkprocessen en de gebruikersmentaliteit. Indien zorgvuldig geïmplementeerd, kan eHealth mijn inziens zeker tijdbesparend en kwaliteitsverhogend zijn.

In deze blog geef ik enkele tips; huisartsen die al met eHealth werken roep ik op om hun tips te delen, zodat de starter er zijn voordeel mee kan doen!

Comments are closed.